หุ้นกู้คืออะไร ลงทุนแบบไหน ซื้อที่ไหนได้บ้าง พร้อมวิธีเลือกหุ้นกู้ให้น่าสนใจ

หุ้นกู้คืออะไร ทำไมคนเริ่มสนใจลงทุนมากขึ้น

หุ้นกู้คืออะไร หลายคนที่ยังไม่รู้จัก ในช่วงที่หลายคนเริ่มมองหาการลงทุนที่ให้ผลตอบแทนสูงกว่าการฝากเงิน แต่ยังมีความเสี่ยงไม่มากเท่าการลงทุนในหุ้น “หุ้นกู้” กลายเป็นอีกหนึ่งทางเลือกที่ได้รับความนิยมเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง เพราะสามารถสร้างกระแสรายได้จากดอกเบี้ยที่ค่อนข้างสม่ำเสมอ และมีระดับความเสี่ยงที่หลายคนรับได้

หุ้นกู้ คือ ตราสารหนี้ประเภทหนึ่งที่บริษัทเอกชนออกมาเพื่อระดมทุนจากนักลงทุน โดยบริษัทจะกำหนดอัตราดอกเบี้ย ระยะเวลา และวันครบกำหนดไถ่ถอนเอาไว้อย่างชัดเจน นักลงทุนที่ซื้อหุ้นกู้จึงเปรียบเสมือน “เจ้าหนี้” ของบริษัท ไม่ได้เป็นเจ้าของกิจการเหมือนการซื้อหุ้นสามัญ

เมื่อครบกำหนด บริษัทจะคืนเงินต้นให้พร้อมกับจ่ายดอกเบี้ยตามเงื่อนไขที่กำหนดไว้ตั้งแต่ต้น จึงเหมาะสำหรับผู้ที่ต้องการลงทุนแบบค่อนข้างมั่นคง และต้องการวางแผนรายรับล่วงหน้าได้ง่าย

หุ้นกู้ต่างจากหุ้นอย่างไร

หลายคนมักเข้าใจผิดว่าหุ้นกู้กับหุ้นเป็นการลงทุนแบบเดียวกัน แต่จริง ๆ แล้วมีความแตกต่างค่อนข้างมาก ทั้งในเรื่องสิทธิ ผลตอบแทน และความเสี่ยง

ผู้ที่ซื้อหุ้นสามัญจะกลายเป็นเจ้าของบริษัท มีสิทธิได้รับเงินปันผลและกำไรจากราคาหุ้นที่ปรับตัวขึ้น แต่ก็ต้องเผชิญกับความผันผวนของตลาด หากบริษัทขาดทุน ราคาหุ้นก็อาจลดลงได้เช่นกัน

ในขณะที่ผู้ซื้อหุ้นกู้จะมีสถานะเป็นเจ้าหนี้ ได้รับดอกเบี้ยตามกำหนด ไม่ว่าจะเป็นราย 3 เดือน 6 เดือน หรือ 1 ปี ตามเงื่อนไขของหุ้นกู้นั้น ๆ โดยผลตอบแทนจะค่อนข้างแน่นอนกว่าหุ้นทั่วไป แต่โอกาสได้กำไรสูงก็จะน้อยกว่าเช่นกัน

ดังนั้นคนที่ชอบความมั่นคง มักเลือกลงทุนในหุ้นกู้ ส่วนคนที่รับความเสี่ยงได้สูงและต้องการโอกาสสร้างกำไรระยะยาว อาจเลือกลงทุนในหุ้นมากกว่า

หุ้นกู้มีกี่ประเภท

หุ้นกู้ในประเทศไทยมีหลายรูปแบบ ซึ่งแต่ละประเภทจะมีระดับความเสี่ยงและผลตอบแทนต่างกัน นักลงทุนควรศึกษารายละเอียดก่อนตัดสินใจลงทุน

หุ้นกู้ระยะสั้น เป็นหุ้นกู้ที่มีอายุไม่เกิน 1 ปี เหมาะสำหรับผู้ที่ต้องการพักเงินในระยะสั้น และต้องการผลตอบแทนมากกว่าฝากธนาคาร

หุ้นกู้ระยะยาว มักมีอายุตั้งแต่ 3 ปีขึ้นไป โดยจะให้ดอกเบี้ยสูงกว่าแบบระยะสั้น เหมาะกับผู้ที่ต้องการลงทุนระยะกลางถึงยาว

หุ้นกู้มีประกัน คือหุ้นกู้ที่มีสินทรัพย์ค้ำประกัน หากบริษัทมีปัญหาทางการเงิน นักลงทุนยังมีโอกาสได้รับชำระหนี้จากทรัพย์สินที่นำมาค้ำ

หุ้นกู้ไม่มีประกัน เป็นรูปแบบที่พบได้บ่อยที่สุด ผลตอบแทนอาจสูงกว่า แต่ก็มีความเสี่ยงเพิ่มขึ้นหากบริษัทผิดนัดชำระหนี้

หุ้นกู้ด้อยสิทธิ เป็นหุ้นกู้ที่มีความเสี่ยงสูงกว่าแบบทั่วไป เพราะหากบริษัทล้มละลาย ผู้ถือหุ้นกู้ประเภทนี้จะได้รับชำระหนี้หลังเจ้าหนี้รายอื่น จึงมักมีดอกเบี้ยที่สูงตามไปด้วย

หุ้นกู้ให้ผลตอบแทนแบบไหน

จุดเด่นของหุ้นกู้คือการได้รับดอกเบี้ยอย่างสม่ำเสมอ โดยบริษัทจะกำหนดอัตราดอกเบี้ยคงที่ไว้ล่วงหน้า เช่น 3% ต่อปี หรือ 5% ต่อปี ขึ้นอยู่กับความน่าเชื่อถือของบริษัทและระยะเวลาของหุ้นกู้

ยิ่งบริษัทมีความเสี่ยงต่ำ อันดับเครดิตดี ดอกเบี้ยมักจะต่ำตามไปด้วย แต่หากเป็นบริษัทที่มีความเสี่ยงสูงขึ้น นักลงทุนก็จะได้รับดอกเบี้ยสูงขึ้นเพื่อชดเชยความเสี่ยง

ตัวอย่างเช่น หากลงทุนหุ้นกู้จำนวน 100,000 บาท อัตราดอกเบี้ย 4% ต่อปี นักลงทุนจะได้รับดอกเบี้ยประมาณ 4,000 บาทต่อปี ตามรอบการจ่ายที่บริษัทกำหนด

หุ้นกู้มีความเสี่ยงหรือไม่

แม้หุ้นกู้จะดูเป็นการลงทุนที่มั่นคงกว่าหุ้น แต่ก็ยังมีความเสี่ยงที่นักลงทุนต้องเข้าใจ

ความเสี่ยงสำคัญคือ “ความเสี่ยงด้านเครดิต” หรือความสามารถในการชำระหนี้ของบริษัท หากบริษัทมีปัญหาทางการเงิน อาจไม่สามารถจ่ายดอกเบี้ยหรือคืนเงินต้นได้ตามกำหนด

อีกเรื่องที่ควรระวังคือสภาพคล่อง เพราะหุ้นกู้บางรุ่นอาจขายต่อในตลาดรองได้ยาก หากต้องการใช้เงินด่วน อาจไม่สามารถขายได้ทันทีเหมือนหุ้นในตลาดหลักทรัพย์

นอกจากนี้ยังมีความเสี่ยงด้านอัตราดอกเบี้ย หากดอกเบี้ยในตลาดปรับตัวสูงขึ้น ราคาหุ้นกู้เดิมอาจลดลงได้เช่นกัน

วิธีเลือกหุ้นกู้ให้น่าลงทุน

ก่อนตัดสินใจซื้อหุ้นกู้ ควรศึกษาปัจจัยสำคัญหลายด้านเพื่อช่วยลดความเสี่ยงในการลงทุน

สิ่งแรกที่ควรดูคืออันดับความน่าเชื่อถือ หรือ Credit Rating ซึ่งจัดอันดับโดยบริษัทจัดอันดับเครดิต เช่น AAA, AA หรือ BBB โดยอันดับยิ่งสูงยิ่งมีความเสี่ยงต่ำ

อีกปัจจัยสำคัญคือผลประกอบการของบริษัท นักลงทุนควรศึกษาว่าบริษัทมีรายได้และกำไรสม่ำเสมอหรือไม่ รวมถึงมีหนี้สินมากเกินไปหรือเปล่า

ระยะเวลาของหุ้นกู้ก็สำคัญ หากไม่ต้องการล็อกเงินไว้นาน ควรเลือกหุ้นกู้อายุสั้น แต่ถ้าต้องการดอกเบี้ยสูงขึ้น อาจเลือกแบบระยะยาว

รวมถึงควรเปรียบเทียบอัตราดอกเบี้ยกับความเสี่ยงเสมอ เพราะบางครั้งดอกเบี้ยที่สูงมากอาจหมายถึงความเสี่ยงที่สูงขึ้นตามไปด้วย

ซื้อหุ้นกู้ได้ที่ไหน

ปัจจุบันการซื้อหุ้นกู้ทำได้ง่ายกว่าสมัยก่อนมาก โดยนักลงทุนทั่วไปสามารถซื้อผ่านธนาคาร บริษัทหลักทรัพย์ หรือแอปพลิเคชันลงทุนต่าง ๆ ได้

ธนาคารพาณิชย์หลายแห่งมักเปิดจองซื้อหุ้นกู้ผ่านสาขาและ Mobile Banking โดยเฉพาะหุ้นกู้ของบริษัทขนาดใหญ่ที่ได้รับความนิยมสูง

นอกจากนี้ยังสามารถซื้อผ่านบริษัทหลักทรัพย์ หรือโบรกเกอร์ที่ให้บริการลงทุนตราสารหนี้ ซึ่งเหมาะกับผู้ที่ต้องการเปรียบเทียบหุ้นกู้หลายบริษัท

บางแพลตฟอร์มการลงทุนออนไลน์ก็เริ่มเปิดให้ซื้อหุ้นกู้ได้ง่ายขึ้น ทำให้นักลงทุนรายย่อยเข้าถึงการลงทุนประเภทนี้ได้สะดวกกว่าเดิม

อย่างไรก็ตาม หุ้นกู้บางรุ่นอาจมีเงินลงทุนขั้นต่ำ เช่น 100,000 บาท หรือมากกว่านั้น จึงควรตรวจสอบเงื่อนไขก่อนลงทุนทุกครั้ง

หุ้นกู้เหมาะกับใครบ้าง

หุ้นกู้เหมาะสำหรับผู้ที่ต้องการสร้างรายได้ประจำจากดอกเบี้ย และรับความเสี่ยงได้ในระดับปานกลาง ไม่ต้องการความผันผวนหนักแบบตลาดหุ้น

นอกจากนี้ยังเหมาะกับคนที่มีเป้าหมายการเงินชัดเจน เช่น ต้องการวางแผนเกษียณ สร้างกระแสเงินสด หรือกระจายพอร์ตการลงทุนให้สมดุลมากขึ้น

สำหรับมือใหม่ หุ้นกู้ถือเป็นอีกหนึ่งทางเลือกที่น่าสนใจ เพราะเข้าใจง่าย มีเงื่อนไขชัดเจน และสามารถคาดการณ์ผลตอบแทนได้ล่วงหน้า แต่ก็ควรศึกษาข้อมูลบริษัทผู้ออกหุ้นกู้ทุกครั้ง เพื่อช่วยลดความเสี่ยงและเพิ่มโอกาสได้รับผลตอบแทนที่เหมาะสมในระยะยาว